Bursa'da Zorunlu Arabuluculuk
İş, kira, kat mülkiyeti ve tüketici uyuşmazlıklarında dava öncesi zorunlu arabuluculuğa Bursa'da nasıl başvurulacağını öğrenin.
Bazı uyuşmazlıklarda doğrudan mahkemeye gidemezsiniz; önce bir arabulucu önünde karşı tarafla görüşmeniz gerekir. Buna dava şartı arabuluculuk denir. Arabulucuya gitmeden dava açarsanız mahkeme davanızı esasa girmeden usulden reddeder.
Hangi uyuşmazlıklarda zorunlu?
İş uyuşmazlıkları
Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı (kıdem, ihbar, fazla mesai, ücret gibi) ile işe iade talepleri; bu alacaklarla ilgili itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları (7036 sayılı Kanun m. 3). İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davalarında zorunlu değildir.
Kira ve taşınmaz uyuşmazlıkları
Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklar (ilamsız icra yoluyla tahliye hariç), ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyetinden doğan uyuşmazlıklar ve komşu hakkından doğan uyuşmazlıklar (6325 sayılı Kanun m. 18/B).
Tüketici uyuşmazlıkları
Tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklar (TKHK m. 73/A). Tüketici hakem heyetinin görevine giren, yani parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda arabuluculuk değil hakem heyeti yolu izlenir.
Ticari uyuşmazlıklar
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda da arabuluculuk dava şartıdır; bu kural Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiştir.
Bursa'da nereye başvurulur?
Bursa merkezde Arabuluculuk Merkezi, Bölge Adliye Mahkemesi Ek Hizmet Binası'ndadır: Altınova Mahallesi, 11 Eylül Bulvarı No:9, Osmangazi/Bursa (Buttim mevkii). Telefon: 0224 271 56 06.
- İş uyuşmazlıklarında başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır.
- Diğer uyuşmazlıklarda başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki büroya yapılır.
- Büro kurulmayan yerlerde başvuru, görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne yapılır.
Örneğin işyeri Nilüfer'de olan bir işçi Bursa merkezdeki Arabuluculuk Merkezine başvurabilir. İşyeri İnegöl'deyse İnegöl'deki birime ya da işverenin yerleşim yerindeki büroya başvurabilir.
Süreç nasıl işler?
- Başvuran, kendisinin ve elinde varsa karşı tarafın iletişim bilgilerini büroya verir. Büro, resmî kayıtlardan da araştırma yapabilir.
- Arabulucu büro tarafından listeden belirlenir. Taraflar listedeki bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o arabulucu görevlendirilir.
- Arabulucu tarafları ilk toplantıya davet eder; avukatı olsa bile asıl tarafı da bilgilendirir.
- Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir.
- Süreç anlaşma, anlaşamama veya taraflara ulaşılamaması ile biter ve son tutanak düzenlenir.
Anlaşamazsanız
- Son tutanağın aslı veya arabulucunun onayladığı örneği dava dilekçesine eklenir. Eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir; bu sürede de sunulmazsa dava usulden reddedilir.
- İşe iadede fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalı, anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılmalıdır (İş Kanunu m. 20).
- Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağa kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.
İlk toplantıya gitmemenin sonucu
Geçerli bir mazeret olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf son tutanakta belirtilir. Bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir. Tüketici uyuşmazlıklarında bu yaptırım tüketici aleyhine uygulanmaz.
Arabuluculuk ücreti
- Anlaşma olursa ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit ödenir.
- Taraflara ulaşılamaz, taraflar katılmaz veya iki saatten kısa görüşmede anlaşma olmazsa iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.
- Tüketici uyuşmazlıklarında tüketicinin ödemesi gereken ücret, kanundaki sınır içinde Bakanlık bütçesinden karşılanır.
Sık sorulan sorular
Arabulucuya avukatsız gidebilir miyim?
Evet. Taraflar görüşmelere bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilir. İş uyuşmazlıklarında işveren, yazılı belgeyle yetkilendirdiği bir çalışanıyla da temsil edilebilir.
Arabulucuda imzaladığım anlaşma bağlayıcı mı?
Evet, tarafları bağlar. Kira ve taşınmaz uyuşmazlıklarında anlaşma belgesi için icra edilebilirlik şerhi alınması zorunludur. İmzalamadan önce içeriği dikkatle okuyun; gerekirse hukuki destek alın.
Görüşmeler nerede yapılır?
Taraflar aksini kararlaştırmadıkça, arabulucuyu görevlendiren büronun bağlı olduğu adalet komisyonunun yetki alanı içinde yapılır.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kurumların internet sitelerindeki menü adları ve adımlar zamanla değişebilir.