Mirasın reddi: süre, şekil ve sonuçları

Bir yakınımız vefat ettiğinde yalnızca malları değil, borçları da mirasçılara geçer. Borçların mal varlığından fazla olduğu durumlarda mirasçıları korumanın en önemli yolu, mirası reddetmektir. Ancak bu hak kısa bir süreye bağlıdır ve bazı davranışlarla kaybedilebilir.

Mirası kimler reddedebilir?

Hem yasal mirasçılar hem de vasiyetnameyle atanmış mirasçılar mirası reddedebilir.

Ret süresi: üç ay

Miras üç ay içinde reddedilebilir. Bu süre:

  • Yasal mirasçılar için, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe, mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar.
  • Atanmış mirasçılar için, mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten başlar.
  • Koruma önlemi olarak terekenin yazımına (tespitine) karar verilmişse, süre yazım işleminin bittiğinin sulh hâkimi tarafından mirasçılara bildirilmesiyle başlar.

Mirası reddetmeden ölen mirasçının ret hakkı kendi mirasçılarına geçer. Reddin sonucunda miras daha önce mirasçı olmayan kişilere geçerse, onlar için süre, önceki mirasçıların mirası reddettiğini öğrendikleri tarihten başlar.

Ret nasıl yapılır?

  • Ret, sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır.
  • Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir. "Şu malı alırım, borcu ödemem" gibi şartlı bir ret geçerli değildir.
  • Hâkim beyanı tutanağa bağlar. Süresinde yapılan ret, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesinde özel kütüğe yazılır; mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir.

Sitemizde bu iş için hazırlanmış bir örnek dilekçe bulunuyor: Dilekçe Örnekleri › Mirasın Reddi Dilekçesi.

Ret hakkı nasıl kaybedilir?

  • Üç aylık süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur.
  • Süre dolmadan, mirasçı sıfatıyla tereke işlerine karışan, terekenin olağan yönetimi dışında işler yapan, tereke mallarını gizleyen ya da kendisine mal eden mirasçı da mirası reddedemez.
  • Buna karşılık, zamanaşımı veya hak düşürücü sürelerin dolmasını önlemek için dava açmak ya da icra takibi yapmak ret hakkını ortadan kaldırmaz.

Hükmen ret: süre aranmayan durum

Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, yani borçları malvarlığını açıkça aşıyorsa, miras reddedilmiş sayılır. Buna uygulamada "hükmen ret" denir. Bu durumun tespiti için mahkemeye başvurulabilir (aşağıdaki Yargıtay kararına bakın).

Ret ne sonuç doğurur?

  • Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse, onun payı, miras açıldığında o kişi hiç sağ değilmiş gibi diğer hak sahiplerine geçer.
  • En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse, miras sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda bir değer artarsa, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.

Sık sorulan sorular

Babamın aracını sattım, artık mirası reddedebilir miyim?

Ret süresi dolmadan terekenin olağan yönetimi dışında işlem yapan mirasçı mirası reddedemez. Bu tür bir işlem yaptıysanız durumunuzu bir avukatla değerlendirmeniz önemlidir.

Mirası reddedersem borçlardan kurtulur muyum?

Usulüne uygun ve süresinde yapılan ret ile mirasçı, mirasbırakanın borçlarından sorumlu olmaz; pay, kendisi hiç yokmuş gibi diğer hak sahiplerine geçer.

Yargıtay uygulaması

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2016/16065 E., 2020/6541 K., 22.10.2020 T. sayılı kararı, hükmen ret davasının önemli esaslarını özetler. Kararda; TMK m. 605/2'ye dayanan taleplerin süreye tabi olmadığı, davanın mirasbırakanın alacaklılarına karşı görüleceği ve mirasbırakanın ödemeden acizliğinin ölüm tarihine göre belirleneceği; ölüm tarihi itibarıyla tüm malvarlığının terekenin aktifini, tüm borçların ise pasifini oluşturduğu belirtilmiştir.

Kararda ayrıca, mirasçının yasal yükümlülüğü olan veraset ve intikal vergisi beyannamesini vermesinin mirası kabul anlamına gelmeyeceği ve terekenin korunması amacıyla yapılan olağan işlemlerin terekenin benimsenmesi niteliğinde olmadığı ifade edilmiştir. Mahkemenin; araç, taşınmaz, banka kayıtlarını getirtmesi ve taşınmazların ölüm tarihindeki değerini bilirkişiyle belirlemesi gerektiği belirtilerek eksik incelemeyle verilen ret kararı bozulmuştur.

Sorularınız için iletişim sayfasını ziyaret edebilirsiniz.